ประชาชนในค่ายผู้ลี้ภัย Jabalia ในฉนวนกาซา (Photo: THX/TTXVN) |
ในรายงาน “สถานการณ์มนุษยธรรมโลก”หรือ GHO ที่ประกาศเมื่อวันที่ 26 มิถุนายน สหประชาชาติได้ให้ข้อสังเกตว่า ในช่วงครึ่งแรกของปีนี้ ได้เกิดการโจมตีต่างๆใส่โครงสร้างพื้นฐานด้านสาธารณสุข การศึกษาและน้ำประปาในหลายประเทศและดินแดน ซึ่งทำให้มีผู้เสียชีวิตนับแสนคนและประชาชนนับล้านคนประสบอุปสรรคอย่างร้ายแรง
จุดร้อนในฉนวนกาซาและซูดาน
การปะทะในฉนวนกาซาและสงครามกลางเมืองในซูดานยังคงเป็นจุดร้อนด้านมนุษยธรรมในโลกในเวลาที่ผ่านมา โดยตามข้อมูลของสำนักงานด้านมนุษยธรรมของสหประชาชาติในฉนวนกาซา ภายหลังเกือบ 1 ปีที่เกิดการปะทะ มีชาวปาเลสไตน์กว่า 4 หมื่นคนเสียชีวิต ซึ่งในนั้น 2 ใน 3 เป็นประชาชนผู้บริสุทธิ์และส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุ สตรีและเด็ก แม้จะมีการแก้ตัวจากฝ่ายต่างๆแต่ระดับความรุนแรงของการปะทะในฉนวนกาซาสูงกว่าทุกการปะทะในโลกในรอบ 3 ทศวรรษที่ผ่านมา ซึ่งการปะทะระหว่างอิสราเอลกับกลุ่มฮามาสในฉนวนกาซาไม่เพียงแต่ทำให้ประชาชนผู้บริสุทธิ์เสียชีวิตเป็นจำนวนมากในระยะสั้นเท่านั้นหากยังสร้างวิกฤตมนุษยธรรมอีกด้วย โดยนับตั้งแต่เกิดการปะทะเมื่อเดือนตุลาคมปีที่แล้ว ประชากรร้อยละ 90 ในจำนวน 2.3 ล้านคนในฉนวนกาซาต้องทิ้งบ้านเรือนเพื่ออพยพ โครงสร้างพื้นฐานด้านสาธารณสุข การศึกษาและน้ำประปาประมาณร้อยละ 80 ถูกทำลาย ทำให้ประชาชนนับล้านคนต้องประสบอุปสรรคอย่างหนัก โดยเฉพาะในช่วงนี้ ได้เกิดการแพร่ระบาดของโรคโปลิโอในฉนวนกาซา ซึ่งคุกคามต่อชีวิตของเด็กนับร้อยคน ซึ่งในคำเรียกร้องที่มีขึ้นเมื่อวันที่ 17 สิงหาคม สหประชาชาติเผยว่า ถ้าหากฝ่ายต่างๆไม่หยุดยิงเพื่อให้สหประชาชาติทำการฉีดวัคซีนป้องกันโรคโปลิโอฉุกเฉิน เด็กที่มีอายุต่ำกว่า 10 ปีประมาณ 6 แสน 4 หมื่นคนในฉนวนกาซาจะมีอันตรายถึงชีวิต
ส่วนที่ประเทศซูดาน วิกฤตด้านมนุษยธรรมกำลังข้ามเส้นสีแดงที่สำนักงานมนุษยธรรมของสหประชาชาติกำหนด สงครามกลางเมืองระหว่างกองกำลังติดอาวุธในซูดานที่เกิดขึ้นเมื่อเดือนเมษายนปีที่แล้วได้ทำให้ประชาชนกว่า 10 ล้านคนต้องทิ้งบ้านเรือนเพื่ออพยพ สถานีอนามัยร้อยละ 80 ต้องหยุดให้บริการและก่อให้เกิดความอดอยากครั้งใหญ่ที่สุดในโลก นาย Leni Kinzli โฆษกของโครงการอาหารโลกหรือ WFP ในประเทศซูดานได้เตือนว่า
“นี่เป็นการอดอยากหิวโหยที่ใหญ่ที่สุดในโลก ประชาชน 25.6 ล้านคนต้องอยู่กับความหิวโหย หรือทุกข์ทรมานกับความไม่มั่นคงทางอาหารอย่างร้ายแรง ซึ่งคิดเป็นร้อยละ 54 ของประชากรซูดาน”
ตามข้อมูลที่ประกาศเมื่อวันที่ 19 สิงหาคม กองทุนเพื่อเด็กแห่งสหประชาชาติ หรือ UNICEF เผยว่า เด็กอย่างน้อย 77 ล้านคน คิดเป็น 1 ใน 3 ของเด็กในภูมิภาคตะวันออกกลางและแอฟริกาเหนือหรือ MENA ขาดโภชนาการ
ปฏิบัติการเพื่อมนุษยชาติ
นอกจากวิกฤตมนุษยธรรมที่ส่งผลกระทบต่อชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนนับล้านคนแล้ว หนึ่งในสิ่งที่น่าสนใจในการปะทะเมื่อเร็วนี้คือ จำนวนเจ้าหน้าที่ช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมที่ถูกสังหารในขณะที่กำลังเข้าร่วมกิจกรรมการช่วยเหลือในเขตที่เกิดวิกฤตนับวันเพิ่มมากขึ้น โดยตามข้อมูลของสหประชาชาติ เมื่อปีที่แล้ว เจ้าหน้าที่ช่วยเหลือด้านมนุษยธรรม 280 คนถูกสังหารใน 33 ประเทศและดินแดน ซึ่งเป็นจำนวนเจ้าหน้าที่ช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมที่เสียชีวิตและได้รับบาดเจ็บมากที่สุดและสูงกว่า 2 เท่าเมื่อเทียบกับตัวเลขเฉลี่ยในรอบ 20 ปีที่ผ่านมา แต่อย่างไรก็ดี จากแนวโน้มการใช้ความรุนแรงที่นับวันเพิ่มมากขึ้นในเวลาที่ผ่านมา จำนวนเจ้าหน้าที่ช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมในปีนี้ได้สูงกว่าปีที่แล้ว โดยเฉพาะในการปะทะในฉนวนกาซา นาย Ben Majekodunmi ผู้บริหารสำนักงานบรรเทาทุกข์และจัดหางานของสหประชาชาติสำหรับผู้ลี้ภัยปาเลสไตน์หรือ UNRWA เผยว่า
“มีเจ้าหน้าที่ช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมอย่างน้อย 298 คนถูกสังหาร ซึ่งในนั้นมีเจ้าหน้าที่ของสหประชาชาติอย่างน้อย 209 คน”
เจ้าหน้าที่ขององค์การด้านมนุษยธรรมต้องเสี่ยงกับภัยคุกคามต่อชีวิตและยัง ต้องทำงานในสภาวการณ์ที่ยากลำบากมาก ในรายงานของรายงาน “สถานการณ์มนุษยธรรมโลก”สหประชาชาติเผยว่า ปีนี้ สำนักงานด้านมนุษยธรรมและหุ้นส่วนต่างๆต้องการเงินอย่างน้อยกว่า 4 หมื่น 8 พันล้านดอลลาร์สหรัฐเพื่อช่วยเหลือประชาชนกว่า 186 ล้านคนในโลก แต่จนถึงเดือนกรกฎาคม สำนักงานนี้ได้รับเงินสนับสนุนประมาณ 1 หมื่น 2 พันล้านดอลลาร์สหรัฐเท่านั้น คิดเป็นร้อยละ 25 เมื่อเทียบกับเป้าหมายที่วางไว้และน้อยกว่าร้อยละ 11 เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีที่แล้ว จากสถานการณ์ดังกล่าว ในวันมนุษยธรรมปีนี้ สหประชาชาติได้จัดยุทธนาการที่มีชื่อว่า “ปฏิบัติการเพื่อมนุษชาติ” โดยส่งสารหลักคือประณามการโจมตีใส่ประชาชนผู้บริสุทธิ์ รวมทั้งเจ้าหน้าที่ช่วยเหลือด้านมนุษยธรรม พร้อมทั้ง เพิ่มมาตรการคว่ำบาตรต่อปฏิบัติการนี้บนพื้นฐานของกฎหมายด้านมนุษยธรรมโลก สหประชาชาติเผยว่า การปะทะต่างๆในฉนวนกาซา ซูดานและเขตต่างๆในโลกแสดงให้เห็นถึงแนวโน้มที่น่ากังวลเกี่ยวกับการที่ฝ่ายต่างๆที่เข้าร่วมการปะทะ ละเลยมาตรฐานด้านมนุษยธรรมสากลและโลกต้องมีปฏิบัติการฉุกเฉินเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดแนวโน้มดังกล่าว.