Trên cương vị là một nhà lãnh đạo của Việt Nam trong những năm 90, Chủ tịch nước Lê Đức Anh đã có vai trò không nhỏ trong tiến trình bình thường hóa quan hệ ngoại giao Việt Nam - Hoa Kỳ. Ông là một nhà lãnh đạo có tần nhìn, quyết đoán.
![Chủ tịch nước Lê Đức Anh - Nhà lãnh đạo có tầm nhìn, quyết đoán - ảnh 1](https://image.vovworld.vn/w500/uploaded/vovworld/ovunhuo/2019_05_03/leducanh_yczq.jpg)
Nguyên Chủ tịch nước Lê Đức Anh tiếp nghị sĩ John McCain, thành viên cấp cao Đảng Cộng hòa (Mỹ), ngày 11/4/1995, tại Hà Nội
|
Nghe âm thanh bài viết tại đây:
Chủ tịch nước Lê Đức Anh đã nói với cả John Kerry và John Mccain là sẵn sàng để Hoa Kỳ thấy sự minh bạch, nhân đạo của Việt Nam trong tìm kiếm binh lính mất tích, cho phép phía Hoa Kỳ đến thăm những địa điểm khác nhau để thấy sự minh bạch và nhân đạo của Việt Nam. Hoa Kỳ đã đánh giá rất cao và họ đủ niềm tin về một Việt Nam thực sự nhân đạo, nội bộ Hoa Kỳ vượt qua ám ảnh của cuộc chiến, vượt qua khác biệt về chế độ, tiến tới quyết định bình thường hóa. Đó là những chia sẻ của ông Phạm Quang Vinh, nguyên Đại sứ Việt Nam tại Hoa Kỳ về nguyên Chủ tịch nước Lê Đức Anh và dấu ấn trong quá trình bình thường hóa quan hệ ngoại giao Việt Nam – Hoa Kỳ.
Theo ông Phạm Quang Vinh, sau thời kỳ năm 1986, đất nước có những bước đột phá, đổi mới. Đó cũng là thời điểm mà Đảng ta có chính sách đối ngoại Việt Nam sẵn sàng là bạn với tất cả các nước và các quốc gia trên thế giới. “Đây là cái phá vây và đây là cái đột phá của ta trong quan hệ với các nước, đặc biệt trong quan hệ với Hoa Kỳ, Trung Quốc và ASEAN”, nguyên Đại sứ Phạm Quang Vinh nhận xét.
Trong bối cảnh đó, chuyến công du năm 1995 của Chủ tịch nước Lê Đức Anh đến Hoa Kỳ dự Đại hội đồng Liên hợp quốc nhân kỷ niệm 50 năm thành lập có ý nghĩa đặc biệt, là lần đầu tiên Chủ tịch nước của Việt Nam đến Hoa Kỳ. Chuyến công du này để lại những dấu ấn lớn về một nhà lãnh đạo có tầm nhìn, đặc biệt là tầm nhìn về lợi ích quốc gia, về vị thế của đất nước và là người rất quyết đoán, đặc biệt kiệm lời nhưng rất dễ gần, giản dị.
Vào thời điểm này, ông Phạm Quang Vinh đang là Phó Vụ trưởng Vụ các Tổ chức Quốc tế và Đại sứ Việt Nam tại Liên hợp quốc Ngô Quang Xuân, cùng tháp tùng Chủ tịch nước Lê Đức Anh.
Chủ tịch nước Lê Đức Anh gặp ông Bobby Muller (Chủ tịch Quỹ Cựu binh Mỹ tại Việt Nam) đi xe lăn trong dịp gặp gỡ bạn bè, trong đó có cả cựu binh Hoa Kỳ. Chủ tịch nước chia sẻ ý kiến của mình và lãnh đạo Việt Nam về hàn gắn vết thương chiến tranh và bình thường hóa quan hệ trên cơ sở nguyên tắc tôn trọng và cùng có lợi. Ngoài gặp gỡ bạn bè và cả những cựu binh tham gia phản đối chiến tranh, mong muốn lập lại quan hệ với Việt Nam, Chủ tịch nước Lê Đức Anh còn đi xem người dân lao động ở Hoa Kỳ thế nào. Đây là sự bất ngờ với lực lượng an ninh và mật vụ của Hoa Kỳ. Họ lo ngại không đảm bảo được nhưng Chủ tịch nước Lê Đức Anh vẫn quyết đi và còn đi bộ để tận mắt nhìn thấy khung cảnh đô thị và những khu vực người lao động điển hình của thành phố New York. Lúc đó, Chủ tịch nước Lê Đức Anh mặc bộ comple rất giản dị, luôn lắng nghe ý kiến trình bày của các cán bộ cấp dưới để tổng kết lại - nguyên Đại sứ Phạm Quang Vinh nhớ lại.
Trong chuyến công du lịch sử ấy, câu chuyện về xử lý vấn đề nhân đạo liên quan khắc phục hậu quả chiến tranh đã mở ra không gian bình thường hóa quan hệ hai nước và câu chuyện Chủ tịch nước Lê Đức Anh gặp gỡ bạn bè và cả cựu binh Hoa Kỳ rất cảm động. Chủ tịch nước đã nói với John Kerry và John Mccain là sẵn sàng để Hoa Kỳ thấy sự minh bạch, nhân đạo của Việt Nam trong tìm kiếm binh lính Hoa Kỳ mất tích. Lúc đó, dư luận còn nhiều đồn đại rằng mình còn giấu người này, người kia. Quyết sách đương nhiên là của tập thể lãnh đạo cấp cao Việt Nam nhưng Chủ tịch nước Lê Đức Anh là người trực tiếp trong những câu chuyện đó.
Nghe và chứng kiến, qua những dịp phục vụ Chủ tịch nước Lê Đức Anh, thấy tư tưởng dám vượt qua nỗi đau chiến tranh, giữ được nguyên tắc về vấn đề nhân đạo và khắc phục hậu quả chiến tranh của cả hai bên, để từ đó có sự hiểu biết và đi vào khôi phục quan hệ ngoại giao Việt Nam – Hoa Kỳ, là bước rất lớn. Thời khắc bác làm lãnh đạo, trong quyết định chung của tập thể lãnh đạo, bác đều có quyết sách về nhận thức để thúc đẩy quan hệ, đó là cái rất lớn – nguyên Đại sứ Phạm Quang Vinh nhận xét.