Quảng Trị, mảnh đất kiên cường, nơi từng hứng chịu hàng triệu tấn bom đạn trong chiến tranh giành độc lập dân tộc, nay vẫn mang trên mình hàng trăm nghìn quả bom mìn chưa nổ. Trên hành trình làm sạch mảnh đất ấy, có những người phụ nữ đang ngày ngày bước đi giữa hiểm nguy để gieo mầm sự sống. Họ là những “bông hồng thép” trong đội hình nữ rà phá bom mìn đầu tiên tại Việt Nam.
Sáng mấy giờ chị đi?5h chị dậy bắt đầu xuất phát. Sáng dậy từ 4h, ăn sáng, lo cho mấy đứa rồi đi làm mới kịp.
 Nhiệm vụ của đội là rà phá các vật liệu nổ còn sót lại sau chiến tranh bằng máy móc chuyên dụng để trả lại sự bình yên cho vùng đất. Ảnh: cand.com.vn |
Tranh thủ ngay trong quá trình di chuyển, Đội trưởng Nguyễn Thị Hải Vân, Đội rà phá bom mìn thuộc dự án NPA/ Renew, nhanh chóng phân công nhiệm vụ cho các thành viên: "Hôm nay, đội của mình hoạt động tại hiện trường 409-063, tôi phân công công việc như sau: nhóm 1: Thu Vân, Cẩm Nhung, nhóm 2: Hồng Vân, Thu Hồng. Trước khi làm, các em phải tuân thủ quy định an toàn bắt buộc trên hiện trường. Trong quá trình làm việc, nếu có tai nạn xảy ra sẽ lấy bệnh viện Gio Linh làm nơi cấp cứu. Các em có hỏi gì nữa không? Vậy chúng ta bắt đầu công việc.
 Các thành viên đội rà phá bom, mìn trò chuyện, chia sẻ những vui buồn trong cuộc sống mỗi giờ nghỉ giải lao. Ảnh: cand.com.vn |
Trong cái nắng như đổ lửa của mùa hè, gương mặt của 15 nữ nhân viên rà phá bom mìn thuộc dự án NPA/ Renew đỏ ửng, lưng áo đẫm mồ hôi. Sự tập trung cao độ cho công việc khiến cho không gian xung quanh ngưng đọng, chỉ có tiếng máy dò mìn... Với những thao tác lặp đi lặp lại mỗi ngày, đòi hỏi mỗi người phải hoạt động không chỉ là thần kinh thép mà còn cả một kỷ luật thép.
Kết thúc ca làm việc, chị Phan Thị Thu Hương vừa cùng đồng đội phát hiện một số điểm có dấu hiệu có vật liệu nổ: "Đây là một khu rừng thông, nhiều người dân đang hàng ngày làm việc ở đây. Nhưng mà ở dưới lớp đất kia là những lá cờ màu đỏ, chúng tôi phát hiện những tín hiệu có thể là những vật liệu nổ nằm sót lại dưới lòng đất.
 Đội trưởng Nguyễn Thị Hải Vân phổ biến công việc cụ thể trước khi tiến hành hủy nổ. Ảnh: cand.com.vn |
Công việc của các chị không có chỗ cho sai sót. Một tiếng “tít” vang lên, có thể là một mảnh thép hoen gỉ, cũng có thể là một quả bom sát thương chôn vùi dưới lòng đất hơn 50 năm. Quá trình làm việc, chỉ cần một sơ suất nhỏ cũng có thể lấy đi sinh mạng của bản thân và người xung quanh. Cũng chính vì vậy, rà phá bom mìn là công việc không có cơ hội sửa chữa sai lầm: "Vì đây là một nghề hết sức nguy hiểm nên không được phép sai bất kỳ điều gì, dù là nhỏ nhất. Bởi nếu sai sẽ gây ra hậu quả rất lớn cho bản thân cùng các thành viên trong đội.
Sau hơn 2 tháng thực hiện rà phá trên diện tích gần 100.000 mét vuông, tại khu vực Tân Vịnh, Đông Hà, Đội rà phá bom mìn thuộc dự án NPA/ Renew đã phát hiện hơn 150 vật liệu nổ và hơn 80 bom chùm. Đây là khu vực ô nhiễm rất nặng. Chị Nguyễn Thị Hải Vân cho biết thêm: "Chúng tôi đã rà phá được gần 700.000 mét vuông. Đã phát hiện được hơn 150 vật liệu nổ các loại, như: đạn pháo, lựu đạn, đạn cối… Ngoài ra, chúng tôi còn phát hiện thêm 80 quả bom chùm và đạn chùm.
Mỗi một vật liệu nổ được phát hiện, hủy nổ thành công sau mỗi ca làm việc chính là niềm vui, niềm tự hào của các nữ nhân viên rà phá bom mìn, bởi họ biết rằng, ngày mai, người dân nơi đây sẽ an toàn khi canh tác trên mảnh đất của mình:
"Trước hết là sự an toàn, tạo cơ hội cho người dân mưu sinh, có cơ hội để phát triển. Những người dân sẽ an tâm canh tác trên mảnh đất đó."
"Hàng ngày chúng tôi xử lý những quả bom quả đạn, người dân rất vui khi có thể an tâm canh tác trên mảnh ruộng của mình. Đó cũng là động lực cho chúng tôi thực hiện nhiệm vụ."
Những người phụ nữ mảnh mai trong đội nữ rà phá bom mìn rời nhà mỗi sáng, đối mặt với mỗi nguy hiểm nhưng họ vẫn chọn dấn thân bởi họ hiểu mảnh đất dưới chân họ là sự an toàn của hàng trăm gia đình khác. Anh Mai Văn Việt, Quản lý chương trình rà phá bom mìn NPA/RENEW tại tỉnh Quảng Trị, cho biết các cô gái trong đội đã vượt qua gian khổ để khẳng định mình trong công việc: "Nam và nữ đều làm việc tương xứng, cân như nhau. NPA/Renew chứng minh rằng phụ nữ cũng hoàn thành rất tốt nhiệm vụ."
Hơn 10 năm qua, hàng trăm nghìn m² đất đã được những người phụ nữ này làm sạch. Những cánh đồng lúa chín vàng, những đồi keo xanh mướt, những ngôi trường rộn tiếng cười trẻ em là minh chứng cho những nỗ lực hồi những sinh vùng chết. Khi dưới lớp đất Quảng Trị vẫn còn bom mìn, thì những “bông hồng thép” ấy vẫn miệt mài từng bước, từng ngày, để mảnh đất quê hương hồi sinh, để những đứa trẻ được lớn lên, vui chơi an toàn trên một vùng quê bình yên.