Những ngày giáp Tết, làng nghề làm hương truyền thống thôn Báo Ân, xã Mai Phụ, tỉnh Hà Tĩnh (trước đây là xã Thạch Mỹ, huyện Thạch Hà) nhộn nhịp sản xuất để kịp cho ra những nén hương thơm phục vụ thị trường Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026. 

Trên con đường vào làng, đâu đâu cũng bắt gặp sắc màu rực rỡ của hương. Ảnh: Kim Liễu/VOV5

Trên con đường vào làng, đâu đâu cũng bắt gặp sắc màu rực rỡ của hàng ngàn bó hương. Những bó tăm hương xoè đỏ rực được phơi dọc những con ngõ nhỏ, trong mỗi sân nhà của những hộ sản xuất hương trong làng Báo Ân. Đi ngang qua làng nghề, du khách có thể cảm nhận mùi thơm đặc trưng của hương thuốc bắc nồng nàn, ấm cúng.

Nghề làm hương Báo Ân có tuổi đời hơn 50 năm và đã được ghi danh làng nghề truyền thống nổi tiếng của Việt Nam. Tuy sản xuất quanh năm, nhưng vào tháng cuối năm luôn là khoảng thời gian cao điểm, không khí sản xuất hương của làng hối hả hơn, từng chuyến xe chở nguyên liệu, vận chuyển sản phẩm nhộn nhịp ra vào làng.

Người dân trong làng phơi hương dưới ánh nắng để hương thơm lâu hơn. Ảnh: Kim Liễu/VOV5

Chị Phạm Thu Hiền, một hộ sản xuất hương lâu năm tại làng hương Báo Ân chia sẻ: "Vào thời điểm cận Tết, cơ sở chúng tôi đã tăng gia sản xuất, tăng giờ làm và tập trung nhân công vừa sản xuất, vừa đóng gói để kịp cung ứng cho thị trường. Ngoài cung cấp các sản phẩm trong địa bàn tỉnh thì chúng tôi cũng cung ứng ra các tỉnh thành như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng..."

Để cho ra những nén hương thơm, đòi hỏi người thợ làng nghề Báo Ân phải chọn nguyên liệu kỹ lưỡng và công phu. Nguyên liệu hoàn toàn từ thiên nhiên đảm bảo an toàn cho sức khỏe, như: bột quế, thảo quả, đinh hương, các loại thảo mộc, bột cưa, bột dẻo...Điểm đặc trưng là sự kết hợp của hơn 10-30 vị thuốc bắc và keo từ vỏ cây bời lời để tạo mùi thơm ấm, ngọt và độ kết dính tự nhiên. Chân hương được làm từ tăm tre vót nhọn, nhuộm đỏ rồi phơi khô.

Là hộ gia đình sản xuất hương trên 30 năm, anh Ninh Văn Long, làng Báo Ân, cho biết: "Nghề làm hương ở đây đã có truyền thống qua nhiều đời. Sản phẩm chủ yếu là hương nén phục vụ nhu cầu đời sống tâm linh. Để làm ra sản phẩm chất lượng, phải tỉ mỉ từ khâu chọn nguyên liệu, nghiền, phối trộn, se hương đến phơi hoặc sấy. Quan trọng nhất là sử dụng nguyên liệu an toàn, phối hợp hài hòa các vị thuốc bắc và hương liệu tự nhiên để tạo mùi thơm thư thái, dễ chịu."

Người thợ làng hương Báo Ân thực hiện những khâu quan trọng để có những bó hương thơm đặc trưng. Ảnh: Kim Liễu/VOV5

Chị Lê Thị Liên, một hộ sản xuất hương lâu năm tại làng hương Báo Ân, chia sẻ: "Quy trình làm hương, đầu tiên là chọn bột hương rồi các nguyên phụ liệu khác. Bột hương được làm từ bột tràm, bột quả trám, thuốc bắc, quế, bột cưa, nguyên liệu còn có tăm. Mình trộn bột, xong mình cho bột vào quay đều. Mình cho tiếp nước vào quay rồi mình nén hương, se hương. Khi đã thành que hương mình đem đi phơi khô để hương thơm lâu."

Mặc dù đã có máy móc thay thế nhưng nhiều hộ gia đình làm hương ở Báo Ân vẫn làm thủ công từ công đoạn pha chế màu nhuộm cho đến se hương. Bởi thế, nhang hương nơi đây có mùi thơm đặc trưng được khách hàng gần xa lựa chọn để dâng lên bàn thờ tổ tiên dịp Tết.

Chị Đặng Thị Bích, trú tại xã Diễn Châu, tỉnh Nghệ An, cho biết: "Tôi từ Nghệ An sang đây nhập hương về bán. Hương của làng Báo Ân có mùi thơm dịu nhẹ, khi đốt tàn hương uốn cong rất đẹp. Nhiều người thích nhang hương ở đây. Dịp Tết này, nhu cầu sử dụng nhang hương tăng cao, tôi nhập với số lượng lớn hơn mọi khi để bán."

Sản phẩm hương sạch của làng hương truyền thống Báo Ân. Ảnh: Kim Liễu/VOV5

Trải qua quá trình gìn giữ và phát triển, nghề làm hương tại thôn Báo Ân (Hà Tĩnh) mang lại hiệu quả kinh tế cao, tạo việc làm và nâng cao thu nhập ổn định cho hàng chục hộ gia đình.

Ông Lê Văn Thân, Chánh văn phòng Ủy ban nhân dân xã Mai Phụ, tỉnh Hà Tĩnh, cho biết: "Những năm gần đây chính sách của tỉnh và của trung ương hướng về phát triển các làng nghề. Đến nay có 51 hộ tham gia sản xuất, có những hộ quy mô khá lớn, đầu tư máy móc, máy tự động hóa. Lao động thường xuyên là 119 lao động, còn lao động thời vụ nhiều tham gia mùa cao điểm phục vụ hàng dịp Tết. Theo thống kê, thu nhập của lao động thường xuyên từ 15 đến 20 triệu/ tháng."