Một nội dung trọng tâm của Hội nghị toàn quốc quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết 79 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế Nhà nước, diễn ra hôm qua (25/2), tại Hà Nội, là làm rõ vai trò kinh tế Nhà nước, một trụ cột quan trọng của nền kinh tế. Trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, Việt Nam đang đẩy mạnh hội nhập sâu rộng thì việc định vị lại vai trò này càng trở nên cấp thiết.

Toàn cảnh Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 79 - NQ/TW về phát triển kinh tế Nhà nước và Nghị quyết số 80 - NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam của Bộ Chính trị. Ảnh: VOV

Kinh tế Nhà nước phải thực sự được cụ thể hóa thành các "điểm tựa" lớn: về an ninh và chủ quyền kinh tế; Điều tiết, ổn định và có sức chống chịu; Dẫn dắt cho khu vực tư nhân; Dẫn dắt đổi mới sáng tạo và công nghệ lõi là điểm tựa về chuẩn mực quản trị và liêm chính công vụ trong kinh tế. Các điểm tựa này phải được chuyển hóa thành chương trình hành động cụ thể, có mục tiêu, có thước đo, có thời hạn, có cơ chế kiểm tra và có chế tài quản trị rõ ràng.

Tái khẳng định vai trò trụ cột ổn định

Tại hội nghị, lãnh đạo Trung ương một lần nữa khẳng định kinh tế Nhà nước là lực lượng luôn đảm bảo mục tiêu phát triển bền vững và ổn định xã hội. Kinh tế Nhà nước phải giữ vai trò chủ đạo trong kỷ nguyên mới, nhưng chủ đạo bằng chất lượng, hiệu quả và năng lực dẫn dắt, chứ không phải bằng sự bao cấp hay dàn trải nguồn lực.

Vai trò chủ đạo không có nghĩa là mở rộng với quy mô lớn mà không hiệu quả. Thay vào đó là nâng cao năng lực cạnh tranh, tăng tỷ lệ nội địa hóa công nghệ, đổi mới quản trị doanh nghiệp, ứng dụng chuyển đổi số và chú trọng phát triển xanh bền vững.

Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị trình bày tại Hội nghị. Ảnh: VOV

Đây chính là bước chuyển tư duy từ “tồn tại vì quy mô” sang “tồn tại và phát triển vì hiệu quả và bản lĩnh cạnh tranh” trong môi trường toàn cầu hóa. Ông Nguyễn Thanh Nghị, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, khẳng định: “Nghị quyết 79 đề ra quan điểm mới về cơ chế phân bổ, quản lý, khai thác và sử dụng các nguồn lực của kinh tế Nhà nước, trong đó nhấn mạnh các điểm mới mang tính đột phá: Cơ chế phân bổ các nguồn lực kinh tế Nhà nước phải vận hành bằng cơ chế thị trường. Các nguồn lực kinh tế Nhà nước phải được rà soát, thống kê, đánh giá, hạch toán đầy đủ theo nguyên tắc thị trường. Đánh giá tác động và phân tích lợi ích - chi phí xã hội của đầu tư nguồn lực vật chất của Nhà nước theo thông lệ quốc tế”.

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: VOV

Một nội dung được nhấn mạnh tại hội nghị là kinh tế Nhà nước không cô lập, mà phải thúc đẩy và hỗ trợ các thành phần kinh tế khác cùng phát triển. Chính sự phối hợp hiệu quả giữa các thành phần kinh tế mới tạo ra sức mạnh tổng hợp cho nền kinh tế quốc gia. Điều này được Tổng Bí thư Tô Lâm chỉ rõ tại Hội nghị: “Kinh tế Nhà nước mạnh không phải để lấn át mà trở thành bệ đỡ, mở đường và tiếp sức để doanh nghiệp tư nhân tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng tỷ lệ nội địa hóa, từ đó hình thành những cụm liên kết ngành với những đầu tàu đủ sức cạnh tranh khu vực và toàn cầu. Nếu kinh tế Nhà nước làm tốt vai trò dẫn dắt, khu vực tư nhân sẽ có điểm tựa để lớn lên bền vững và sức mạnh tổng hợp của nền kinh tế sẽ tăng lên rõ rệt”.

Hội nghị cũng đặt ra yêu cầu cao về quản trị doanh nghiệp Nhà nước. Khi đã xác định vai trò chủ đạo, kinh tế Nhà nước càng phải đặt dưới yêu cầu cao hơn về minh bạch, kỷ luật và trách nhiệm giải trình. Hội nghị quán triệt Nghị quyết 79 vì thế không chỉ dừng ở việc truyền đạt tinh thần văn kiện, mà còn nhấn mạnh hiệu quả sử dụng vốn Nhà nước phải được đo bằng kết quả thực chất; quản trị phải tiệm cận chuẩn mực quốc tế; cơ chế giám sát phải chặt chẽ nhưng không làm triệt tiêu động lực sáng tạo.

Quyết liệt triển khai bằng hành động cụ thể

Kỷ nguyên mới mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng đầy thách thức. Sự chuyển dịch chuỗi cung ứng toàn cầu, cạnh tranh công nghệ, yêu cầu phát triển bền vững…, đòi hỏi Việt Nam phải có những “đầu tàu” đủ mạnh để giữ nhịp và định hướng. Vì thế, kinh tế Nhà nước, khi được tổ chức tinh gọn, vận hành minh bạch và đổi mới sáng tạo, sẽ không chỉ là trụ cột ổn định mà còn là lực lượng tiên phong trong hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước hùng cường.

Các đại biểu dự hội nghị tại Hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội. Ảnh: VOV

Trên cơ sở đó, yêu cầu đặt ra không chỉ dừng lại ở việc khẳng định vai trò của kinh tế Nhà nước, mà quan trọng hơn là phải cụ thể hóa bằng hành động và cơ chế thực thi rõ ràng. Phó Thủ tướng thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình nêu rõ: “Có 99 nhiệm vụ. Những nhiệm vụ này xoay quanh các nội dung cốt lõi. Đó là: xây dựng hành lang pháp lý đồng bộ cho việc thực hiện nghị quyết; phát triển các nguồn nhân lực chất lượng cao cho phát triển nghị quyết; xây dựng các hạ tầng chiến lược cho thực hiện nghị quyết; xây dựng các cơ chế, chính sách ưu đãi đặc thù để đảm bảo cho các nghị quyết được thực thi. Đồng thời, xác định rõ nội hàm, có sự phân công và có lộ trình rõ ràng cho các cơ quan, các địa phương thực thi”.

Triển khai thực hiện Nghị quyết 79 vì vậy không chỉ là một nhiệm vụ chính trị trước mắt, mà là bước hiện thực hoá nhận thức và hành động, định vị kinh tế Nhà nước là vai trò “dẫn đường” trong hành trình bước vào kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc.