Giữa không gian núi rừng trùng điệp ở vùng biên giới Tây Bắc Việt Nam, có một trò chơi dân gian đã tồn tại hàng trăm năm cùng đời sống văn hóa của các dân tộc thiểu số, đặc biệt là người Thái. Đó là trò chơi ném Còn.

Không chỉ là một sinh hoạt vui chơi trong các dịp lễ hội, trò chơi ném Còn còn mang trong mình giá trị tinh thần sâu sắc, trở thành sợi dây kết nối cộng đồng - biểu tượng của tình hữu nghị giữa các dân tộc vùng biên giới Điện Biên, Lai Châu…với các địa phương giáp ranh của Lào và Trung Quốc. Lễ hội ném Còn thường niên giữa ba nước Việt Nam, Lào và Trung Quốc là một trong những điểm sáng minh chứng cho tình đoàn kết không biên giới. Quả còn đã vượt qua vai trò là một nét đẹp văn hóa, trở thành biểu trưng cho hòa bình, hợp tác và phát triển trong thời đại mới.

Sắc màu Điện Biên. Mùa này hoa đào, hoa lan nở rộ đón chào năm mới. Ảnh Sở VH Điện Biện.

Anh Đặng Việt Dũng, công ty lữ hành Saco - người khá am hiểu văn hóa Tây Bắc cho biết: “Ném còn không dễ, mà phải có kỹ thuật, quay quay rồi văng ném lên không trung sao cho qua một vòng tròn bán kính tầm 30 cm. Cây còn là cây tre liền thân, được chọn cao nhất trong bản. Theo truyền thống, bên trong vòng tròn, dán tờ giấy mỏng để phân biệt ai là người may mắn đầu tiên ném thủng vòng còn. Ngoài ý nghĩa cầu may, quả Còn mang ý nghĩa cầu duyên khi nam nữ đứng đối nhau và tung còn cho nhau. Nét đẹp văn hóa này vẫn được người Thái gìn giữ đến nay.”

Tiết mục trong Giao lưu nghệ thuật và trình diễn trang phục các dân tộc ở ba nước Lào, Việt Nam, Trung Quốc. Ảnh: Lehaibien

Trong 10 năm gần đây, lễ hội ném Còn ba nước Việt - Lào - Trung" được tổ chức luân phiên, trở thành một sự kiện ngoại giao nhân dân quan trọng. Khi những chàng trai, cô gái từ Điện Biên, Lai Châu cùng nắm tay những người bạn từ nước láng giềng trong vòng xòe, cùng tung quả Còn lên bầu trời chung, mọi rào cản về biên giới địa lý dường như bị xóa nhòa. Quả Còn bay qua lại giữa những bàn tay của bạn bè quốc tế chính là hình ảnh đẹp nhất của sự thấu hiểu và sẻ chia.

Cuộc thi ném Còn 3 nước diễn ra tại thông Phiêng Lơi, phường Điện Biên Phủ, thành phố Điện Biên.

Hình ảnh tại cuộc thi ném Còn 2025 tại tỉnh Điện Biên

Ông Nguyễn Minh Phú, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên cho biết: “Lễ hội ném còn còn ba nước Việt Nam- Lào- Trung Quốc lần thứ 9 năm 2025 do tỉnh Điện Biên đăng cai tổ chức, là sự kiện văn hóa, chính trị có ý nghĩa to lớn, nhằm tăng cường giao lưu hợp tác, đối ngoại giữa các địa phương giáp biên giới, đồng thời là dịp giới thiệu những nét đẹp văn hóa truyền thống đặc sắc của các dân tộc, quảng bá tiềm năng, tăng cường cơ hội tìm hiểu hợp tác giữa chính quyền nhân dân vùng biên giới ba quốc gia Việt - Lào Trung. Qua đó, góp phần phát huy hơn tình đoàn kết gắn bó hữu nghị, hợp tác phát triển giữa nhân dân ba nước. Lễ hội với chủ đề:  Đoàn Kết, Hữu nghị, thắm tình Biên cương cùng nhau Phát triển.”

Lễ hội Còn. Ảnh Hai Bien Le

Gian hàng trong Hội chợ các dân tộc 3 nước Lào, Việt Nam, Trung Quốc

Đến với lễ hội ném Còn ở Điện Biên, du khách được hòa mình vào không gian của sắc màu, của âm nhạc, của những trò chơi hấp dẫn như ném còn, bắn nỏ, kéo co..và trải nghiệm hội chợ quốc tế đặc sắc.   

“Đến lễ hội ném còn ở Điện Biên tôi thích không khí rất sắc màu, hào hứng và vui vẻ. Sắc màu rực rỡ dân tộc ba nước Lào, Việt Nam Trung Quốc hội ngộ cùng nhau giữa đất trời Điện Biên. Tôi ấn tượng với lễ hội ném còn, với chương trình diễn thời trang dân tộc 3 nước. Cảnh sắc con người Điện Biên thật nghĩa tình, tươi đẹp và thân thiện.” Anh Ratama- du khách người Campuchia.

Bạn trẻ Mai Phương đến từ Lai Châu đến với Hội Còn ở Điện Biên.

“Em là Mai Phương đến từ Lai Châu. Đến đây em biết  ý nghĩa của cái việc ném còn là giao hòa về trời đất hòa hợp về cầu mong, hạnh phúc đôi khi là câu chuyện về tình yêu đôi lứa. Lễ hội ném Còn của ba nước VN- Lào-TQ mang nhiều ý nghĩa đặc biệt về gìn giữ và phát huy truyền thống quý báu của dân tộc Việt Nam. Bên cạnh đó giúp là gắn kết tình hữu nghị của ba nước, góp phần phát triển du lịch - cũng là ngành mũi nhọn của Việt Nam.

“Đây là lần đầu tiên tôi đến Điện Biên. Đến đây đúng dịp lễ hội ném còn, tôi vô cùng ngạc nhiên vì không khí vô cùng náo nhiệt và đầy sắc màu ở đây. Xem các bạn nhảy múa, thực sự thấy rất nhiều niềm vui và nụ cười. Đến với vùng đất này, tôi thêm hiểu thêm về văn hóa, lịch sử hào hùng của Điện Biên. Mọi thứ ở đây đều tuyệt vời.” (Olivier, du khách người Pháp).

Triển lãm sắc màu văn hóa trong khuôn khổ lễ hội ném Còn quốc tế 2025.

Không chỉ dừng lại ở giá trị tinh thần, trò chơi ném còn và các lễ hội văn hóa đi kèm đang trở thành "mỏ vàng" để phát triển du lịch bền vững tại các tỉnh biên giới như Điện Biên, Lai Châu. Thông qua các chương trình giao lưu du lịch biên giới, trò chơi ném còn đã thực sự trở thành cầu nối xúc tiến du lịch, thu hút du khách trong và ngoài nước.

Ông Phạm Văn Thăng, trưởng phòng Du lịch Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Điện Biên cho biết: “Hình ảnh lễ hội ném còn rực rỡ sắc màu giữa cảnh quan hùng vĩ nơi vùng cao biên giới là sản phẩm du lịch độc đáo. Đây còn là dip gắn liền với mùa lễ hội, nên thu hút đông du khách đến với các bản làng Tây Bắc. Lễ hội ném còn là dịp để các dianh nghiệp ba nước tìm kiếm đối tác, cơ hội ký kết giao thương và thúc đẩy xuất nhập khẩu hàng hoá đặc biệt là hàng nông sản và thủ công. Khách quốc tế rất thích đến Điện Biên trải nghiệm  văn hoá bản địa hoang sơ.”

Phụ nữ dân tộc Thái Đen tại Lễ hội ném Còn quốc tế 2025.

Hơn tất cả, tinh thần của trò chơi ném còn –hướng tới sự may mắn, hạnh phúc và đoàn kết –đang được lan tỏa vào mọi lĩnh vực hợp tác khác giữa ba quốc gia. Khi quả còn được tung lên, nó sẽ mang theo ước vọng về một vùng biên giới mạnh về kinh tế, giàu bản sắc văn hóa, nghĩa tình và thân ái bền chặt, như khẳng định của Ông Hồ Hưng Hoa, Bí thư huyện ủy Giang Thành, TP Phổ Nhĩ, Vân Nam, Trung Quốc: “Là thành phố chủ nhà của Lễ hội ném còn ba nước Trung Quốc - Lào – Việt Nam lần thứ 10, chúng tôi sẽ nỗ lực hết mình để biến sự kiện lần này thành một hoạt động sôi nổi, làm sâu sắc thêm giao lưu, tăng cường lòng tin và thúc đẩy hợp tác cùng có lợi, hợp tác sâu rộng giữa ba nước trong các lĩnh vực như liên kết biên giới, hợp tác thương mại và kinh tế, và giao lưu văn hóa. Với sự nỗ lực chung của nhân dân ba nước, lễ hội quốc tế này chắc chắn sẽ tạo thêm động lực mạnh mẽ hơn nữa cho sự thịnh vượng và phát triển của khu vực biên giới. Hãy cùng nhau viết nên một chương mới trong giao lưu hữu nghị giữa nhân dân Trung Quốc, Lào và Việt Nam”.

Chia tay Hội còn 2025 và hẹn gặp lại tại Lễ hội ném Còn 2026 tại Vân Nam, Trung Quốc. Ảnh: Sở VH- TT& DL tỉnh Điện Biên

Qua từng đường bay của quả còn, tình đoàn kết giữa các dân tộc Điện Biên, Lai Châu với bạn bè nước láng giềng ngày càng thêm bền chặt. Đó là sự kết nối của quá khứ, hiện tại và tương lai; là sự cộng hưởng của sức mạnh văn hóa và tiềm năng kinh tế.