Du lịch cộng đồng đang trở thành hướng đi bền vững của tỉnh Đắk Lắk trong tiến trình hội nhập quốc tế. Ở các buôn làng người Ê Đê, du lịch không chỉ là tham quan mà là cùng sống, cùng làm, cùng trải nghiệm nhịp sống với người dân. Không gian nhà sàn, tiếng cồng chiêng, đời sống nương rẫy, vai trò của gia đình và cộng đồng… được gìn giữ chuyển hoá thành những trải nghiệm chân thật, gần gũi. Qua trải nghiệm ở buôn làng, du khách quốc tế thêm hiểu và trân trọng bản sắc văn hóa Ê Đê, góp phần kết nối buôn làng Đắk Lắk với thế giới bằng chính những giá trị tốt đẹp của mình.

  Nghe âm thanh tại đây:

Trong tiết trời nắng dịu đầu mùa khô Tây Nguyên, chiếc xe công nông lắc lư băng qua con đường đất đỏ bazan từ buôn lên rẫy. Tiếng máy nổ “lạch bạch” quen tai hoà cùng tiếng vui cười rộn rã của đoàn du khách đến từ Pháp. Mỗi nhịp bánh xe chồm lên ổ gà, cả thùng xe lại rung lên, khiến ai nấy càng thêm thích thú. Khi anh hướng dẫn viên người Ê Đê giới thiệu vui rằng, chiếc công nông - phương tiện gắn bó với bà con buôn làng mỗi khi lên rẫy được gọi là chiếc xe mui trần “Lamborghini Ê Đê”, tiếng cười lại vang lên.

Chiếc "siêu xe" độc đáo gắn bó với bà con buôn làng Ê Đê

Ông Mercler Olivier, du khách đến từ Pháp, chia sẻ, được cùng bà con lên rẫy, thấy cách người dân lao động, sinh hoạt hằng ngày là trải nghiệm khó quên trong hành trình đến Việt Nam. “Thật tuyệt vời! Chúng tôi được trải nghiệm, hiểu biết thêm về văn hoá, ẩm thực, cuộc sống hàng ngày của nơi đây.”

Đến với các buôn làng Ê Đê ở Đắk Lắk, du khách quốc tế không chỉ để tham quan, chụp ảnh, mà để trải nghiệm trọn vẹn nhịp sống của buôn làng.

Bà Mercler Claire, du khách Pháp, bày tỏ sự ấn tượng đặc biệt với vai trò của phụ nữ Ê Đê trong đời sống buôn làng. Bà nhận thấy phụ nữ Ê Đê thật mạnh mẽ. Họ không chỉ tham gia lao động sản xuất, mà còn là người làm chủ gia đình, quyết định và sắp xếp hầu hết mọi công việc lớn nhỏ.

Theo bà Claire, đó là một nét văn hóa rất khác biệt so với nhiều nơi trên thế giới mà bà từng đặt chân đến. “Người phụ nữ trong văn hóa Ê Đê thật quan trọng. Điều này rất khác biệt, không có nhiều nền văn hóa mà người phụ nữ lại quan trọng như vậy. Tôi nghĩ đó là một vị trí tốt cho người phụ nữ.”

Du lịch cộng đồng không chỉ là câu chuyện kinh tế, mà còn là giải pháp để gìn giữ không gian văn hoá Ê Đê trong tiến trình hội nhập.

Những trải nghiệm tưởng chừng giản dị lại mở ra cho du khách quốc tế một cách nhìn khác về đời sống văn hóa của các dân tộc Việt Nam – nơi sự gắn kết cộng đồng, vai trò của gia đình và mối quan hệ hài hòa với thiên nhiên vẫn được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Anh Y Tiên Niê Kđăm, hướng dẫn viên du lịch người Ê Đê, đã nhiều năm dẫn khách quốc tế đi trải nghiệm tại các buôn làng ở Đắk Lắk. Với anh, mỗi chuyến đi không chỉ là một tour du lịch, mà là một hành trình kết nối, giúp du khách hiểu văn hóa buôn làng, còn bà con thì tự tin với đời sống thường ngày của mình. Anh Y Tiên cho biết, du lịch dần trở thành một phần tự nhiên của cuộc sống, vừa tạo thêm sinh kế, vừa quảng bá văn hóa truyền thống một cách chân thật.

“Khách du lịch nước ngoài đến trải nghiệm cuộc sống buôn làng, bà con mình rất hào hứng, rất hãnh diện và đón tiếp bằng tất cả sự chân thành và càng ngày càng tự tin hơn.”

Gia đình chị H’Đor Ênuôl (buôn Chuah, xã Krông Ana, Đắk Lắk) nay đã quen với việc đón du khách nước ngoài trong căn nhà sàn cổ, bốn thế hệ cùng chung sống. Cộc sống có du khách vẫn rất tự nhiên. Chị H'Đor vẫn dệt thổ cẩm, vẫn  địu con nhỏ theo các đoàn khách lên rẫy cùng chồng trên chiếc công nông quen thuộc.

Qua những lần đón khách, chị H’Đor nhận ra rằng, du khách nước ngoài đến chủ yếu là để trải nghiệm thật, nên chỉ cần sống thật và làm thật.

 “Ban đầu mình nghĩ đón khách nước ngoài sẽ khó, nhưng qua vài lần thì mình thấy đơn giản thôi, cứ sống thật, làm thật để du khách trải nghiệm chân thật đời sống và sản xuất của mình. Dần dần là mình tự tin nói chuyện với khách.”

Không gian nhà sàn, vai trò của gia đình và cộng đồng… được gìn giữ chuyển hoá thành những trải nghiệm chân thật, gần gũi.

Du lịch cộng đồng ở các buôn làng Đắk Lắk đang hướng tới tính chuyên nghiệp và xây dựng các chuỗi liên kết bền vững. Tại Buôn Tuôr (xã Hòa Phú), vợ chồng chị H’Belly Êban đã dựng nhà sàn truyền thống vừa để sinh hoạt, vừa làm homestay đón khách. Để giao tiếp hiệu quả với du khách quốc tế, chị chủ động học tiếng Anh, tiếng Pháp. Theo chị H’Belly, du lịch cộng đồng là cả buôn cùng làm, cùng chia sẻ và cùng hưởng lợi. Du lịch cộng đồng hướng tới hội nhập quốc tế, sẽ giúp bà con giữ gìn tốt hơn bản sắc, những giá trị tốt đẹp của dân tộc mình.

“Làm du lịch cộng đồng thì buôn làng phải kết nối tốt hơn, làm chuyên nghiệp hơn. Nhưng quan trọng nhất vẫn là mỗi gia đình, mỗi buôn làng phải gìn giữ các giá trị văn hoá truyền thống. Bởi du khách đến không chỉ để ăn ở, mà để trải nghiệm văn hoá và nghe những câu chuyện của buôn làng.”

Ông Trần Hồng Tiến, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk cho biết, du lịch cộng đồng là hướng đi phù hợp, vừa mở ra hướng phát triển kinh tế mới, vừa góp phần gìn giữ bản sắc văn hoá và khẳng định vai trò chủ thể của người dân, cộng đồng trong tiến trình hội nhập.

“Chúng tôi sẽ tận dụng các không gian di sản, cùng với sự đầu tư của Nhà nước và các chương trình mục tiêu quốc gia, để hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số phát huy, gìn giữ các giá trị văn hóa gắn với phát triển du lịch cộng đồng.”

Từ chuyến xe công nông lên rẫy, từ bữa cơm lá mì – cà đắng, đến những câu chuyện bên khung dệt, bên hiên nhà sàn, những đêm trải nghiệm tiếng cồng chiêng, du lịch cộng đồng ở Đắk Lắk đang mở ra một hướng hội nhập rất riêng. Ở đó, người Ê Đê không hòa tan mình vào dòng chảy toàn cầu, mà mang theo bản sắc, niềm tự hào và lối sống của mình để kết nối với bạn bè quốc tế. Và chính từ những điều giản dị, rất thật ấy, hình ảnh Đắk Lắk – Tây Nguyên đang từng bước đến gần hơn với thế giới, bằng một cách bền vững và đầy bản sắc.